Over­dracht van niet-volgestorte aandelen

Wat gebeurt er als een aan­deel­houd­er zijn aan­de­len over­draagt vóór de vol­stort­ing ervan? Ook onder het nieuwe Wet­boek van ven­nootschap­pen en verenigin­gen (WVV) bli­jft die vraag relevant.

Oud ver­sus nieuw

Het oude Ven­nootschap­srecht legde voor de meest rel­e­vante ven­nootschapsvor­men een min­i­mum maatschap­pelijk kap­i­taal op. Voor een bvba bedroeg dat min­i­mumkap­i­taal 18.550 euro, en voor een nv, 61.500 euro. De aan­deel­houd­er moest die som niet meteen volledig aan de ven­nootschap storten. Het min­i­male vol te storten kap­i­taal bedroeg voor de bvba, 20% – met een min­i­mum van 6.200 euro, en voor de nv, 25% – met een min­i­mum van 61.500 euro.

Van­daag, onder het WVV, kent alleen nog de nv een min­i­mum maatschap­pelijk kap­i­taal (waar­van nog steeds min­stens 25% volgestort moet wor­den – met een min­i­mum van 61.500 euro).
De opvol­ger van de bvba, de bv, heeft geen min­i­mum maatschap­pelijk kap­i­taal meer. 

Cas­satie over de volstortingsplicht

Wat gebeurt er met de vol­stort­ingsplicht als de aan­deel­houd­er zijn aan­de­len over­draagt vóór de vol­stort­ing? Komt de vol­stort­ingsplicht dan bij de nieuwe aan­deel­houd­er te liggen of bli­jft die hangen bij de vorige aandeelhouder?

Onder de vroegere wet­gev­ing bestond er enkel voor de nv’s een uit­drukke­lijke regeling. Het betrokken artikel bepaalde dat de ex-aan­deel­houd­er na de over­dracht nog steeds ten belope van het niet-volgestorte bedrag moest bij­dra­gen in de schulden van vóór de open­baar­mak­ing van de overdracht.

Die regel is eigen­lijk ingegeven door de vrees dat de aan­deel­houd­er zijn aan­de­len zou over­mak­en aan een onver­mo­gend iemand. Stel dat de nv in finan­ciële prob­le­men komt, ter­wi­jl de aan­deel­houd­er nog 200.000 euro moet storten. Als de aan­deel­houd­er de aan­de­len dan zou over­dra­gen aan een andere, bijvoor­beeld lege ven­nootschap, zouden de schuldeis­ers geen baat meer hebben bij het ver­vol­gen van de aan­deel­houd­er voor de vol­stort­ing van de aandelen.

In een arrest van 2 sep­tem­ber 2022 doet Cas­satie uit­spraak over de oude regeling, maar dan voor de bvba. En voor de bvba bestond er, in tegen­stelling tot de nv, geen uit­drukke­lijke wets­bepal­ing. Het Hof van Beroep van Gent had daaruit afgeleid dat schuldeis­ers van de bvba géén vol­stort­ing kon­den eisen van de ex-aandeelhouder.

Het Hof van Cas­satie ver­breekt dat arrest. Het hof oordeelt dat onder de vorige wet:
a) de over­dracht­en en de over­gan­gen ten aanzien van de ven­nootschap en van der­den pas vanaf de datum van inschri­jv­ing in het reg­is­ter van aan­de­len gebeuren, en
b) na de inschri­jv­ing van de aan­de­len­over­dracht in het reg­is­ter van aan­de­len de over­drager van de niet-volgestorte aan­de­len door de ven­nootschap en door der­den niet tot vol­stort­ing kan wor­den aange­spro­ken om bij te dra­gen in de na die inschri­jv­ing ontstane ven­nootschapss­chulden. Omge­keerd: hij kan ná die inschri­jv­ing nog wél door de schuldeis­er tot vol­stort­ing wor­den aange­spro­ken, maar dan beperkt tot de voor­di­en ontstane vennootschapsschulden.

Het WVV

Het WVV bevat nu wel een regeling, zow­el voor de nv, als voor de bv. Art. 5:66 van het WVV bepaalt voor de bv dat bij over­dracht van een niet-volgestort aan­deel, zow­el de over­drager als de overne­mer, hoofdelijk gehouden zijn tot vol­stort­ing, tegen­over de ven­nootschap én tegen­over der­den. Dat is dus strenger dan de oude wet­telijke regeling voor de nv’s. en ook strenger dan wat Cas­satie tot nu besliste voor de oude bvba’s.

Alge­meen wordt echter aangenomen dat een aan­de­len­over­dracht van niet-volgestorte aan­de­len die plaatsvond vóór de wetswi­jzig­ing, ook nog geregeld wordt vol­gens de oude wet­telijke bepalin­gen, en niet vol­gens de nieuwe.