De overdracht van aandelen van de BV
Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) heeft de BVBA afgeschaft en vervangen door de BV. De bedoeling is dat de BV de meest gangbare vennootschapsvorm wordt. Daarom laat het WVV grote vrijheid om via de statuten de vennootschap aan te passen aan uw persoonlijke behoeften. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de overdraagbaarheid van aandelen.
De BVBA: grote beperkingen op overdracht van aandelen
De BVBA was een zogenaamde personenvennootschap (wat staat tegenover de kapitaalvennootschap zoals de NV). In een personenvennootschap is de persoon van de vennoot essentieel. Het is die persoon, en niemand anders, die de vennootschap vormt, draagt, leidt…
Daarom voorzag de wet ook grote beperkingen op de overdraagbaarheid van de aandelen. U kon aandelen wel overdragen maar enkel aan medevennoten, aan uw echtgenoot, aan bloedverwanten in de rechte lijn. De statuten konden wel voorzien dat u kon overdragen aan welbepaalde personen.
Aan derden overdragen was wettelijk enkel mogelijk als minstens de helft van de vennoten, die (na aftrek van de over te dragen aandelen) ten minste drie vierde van het kapitaal bezaten er zich akkoord mee verklaarden. Ook hier kon u via statuten een afwijkende regeling voorzien, maar die statutaire regeling moest strenger zijn dan de wettelijke regeling. Bij niet-naleving van deze beperking werd de overdracht van de aandelen als nietig beschouwd.
De BV: overdraagbaarheid zonder enige beperking is perfect mogelijk
De wettelijke regeling voor de overdracht van aandelen is dezelfde als die van vroeger. Als u niets voorziet in statuten, dan kan u enkel overdragen aan medevennoten, echtgeno(o)t(e) en bloedverwanten. Aan derden overdragen kan ook maar met dezelfde beperking qua instemming van andere vennoten als voorheen.
Maar het grote verschil tussen de BV en de BVBA is dat de wettelijke regeling enkel nog van aanvullend recht is. U mag er dus in alle richtingen van afwijken via de statuten: gemakkelijker of moeilijker overdraagbaar.
Tussen de maximale openheid en beslotenheid van de vennootschap zijn veel schakeringen mogelijk
U zou de goedkeuringsquota kunnen wijzigen, u kan voorkooprechten verlenen, voorkeursclausules voorzien,…
In principe zal u die overdraagbaarheidsregels in de statuten opnemen maar u kan ze ook in een aandeelhoudersovereenkomst opnemen. In dat geval moet u er wel op toezien dat de afspraak die u maakt in de aandeelhoudersovereenkomst, niet in tegenspraak is met de statuten. U kan met andere woorden in zo’n aandeelhoudersovereenkomst enkel maar afspraken maken die strenger zijn dan de statuten, geen soepelere. Net zoals voorheen is een overdracht die gebeurde met miskenning van de statuten, niet tegenstelbaar aan de vennootschap of aan derden.
Overdracht inschrijven in het aandelenregister
Voor de overdracht van aandelen moet u geen algemene vergadering meer bijeenroepen. Het volstaat dat de instemming van de andere vennoten blijkt uit een geschreven stuk.
De andere vennoten kunnen zich verzetten tegen de overdracht van de aandelen. Als zij zich verzetten zonder goede reden (lees: de weigering is willekeurig), dan kan de vennoot die toch wil overdragen naar de rechter stappen en via een kortgeding de overdracht forceren. Onder de oude procedure betekende een positieve beslissing van de rechter de start van een nieuwe procedure om de aandelen over te dragen. Onder het WVV betekent de beslissing van de rechter dat de weigering genegeerd mag worden en dat de overdrager zijn aandelen wèl mag overdragen. De overnemer kan zich wel nog terugtrekken (want hij/zij zal zich niet bepaald welkom voelen) maar de andere vennoten hebben geen zeggenschap meer in de discussie.
Een laatste element waar u voortaan rekening moet mee houden, is dat de overdracht van effecten pas tegenstelbaar is aan derden en aan de vennootschap, nadat de overdracht werd ingeschreven in het aandelenregister. Dit aandeelhoudersregister is trouwens veel uitgebreider dan voorheen. Het bevat informatie over het totaal aantal aandelen, de eraan verbonden stemrechten en winstrechten, de statutaire overdrachtsbeperkingen (eventueel ook het bestaan van een aandeelhoudersovereenkomst).